การสร้างศักยภาพในการแข่งขันและกลยุทธ์ในการส่งเสริมการไปลงทุนทางตรงระหว่างประเทศขาออกของอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทย

Strategies and Competitiveness Enhancement for Promoting Outward FDI in ThaiTextile Industry
 
อาจารย์ ดร.จารึกสิงหปรีชา
ดร.ชยุตม์วะนา
 
การลงทุนโดยตรงในต่างประเทศ เป็นกลยุทธ์เชิงเศรษฐกิจที่สำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศให้ดำเนินไปได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น ในอดีต ประเทศไทยให้ความสำคัญกับการส่งเสริมให้ต่างประเทศเข้ามาลงทุนในประเทศเป็นหลัก แต่เมื่อปัจจัยและสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจทั้งภายในและภายนอกประเทศเปลี่ยนไป ประเทศไทยจึงมีการปรับตัวโดยให้ความสำคัญกับการลงทุนโดยตรงในต่างประเทศขาออกเพิ่มขึ้นและมองเป็นยุทธศาสตร์เชิงรุก ในการสร้างความสามารถในการแข่งขันรวมทั้งขจัดปัญหาและอุปสรรคในด้านต่าง ๆ ให้กับภาคเอกชนไทยในเวทีการค้าโลก ขณะเดียวกันรูปแบบการแข่งขันของอุตสาหกรรมในตลาดระหว่างประเทศในปัจจุบันแตกต่างไปจากในอดีตอย่างมาก โดยให้ความสำคัญกับการสร้างความเชื่อมโยงทางธุรกิจ มีเครือข่าย และการขยายฐานการลงทุนไปในประเทศที่มีความเหมาะสมในการผลิต อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างในสภาพแวดล้อมแต่ละประเทศอาจเป็นข้อจำกัดในการเติบโตและความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืนได้เช่นกัน
 
ด้วยเหตุนี้จึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจในการศึกษาการสร้างความเชื่อมโยงในเชิงธุรกิจ/อุตสาหกรรมระหว่างประเทศในรูปแบบของ Outward FDI ที่จะไปลงทุนภายในกลุ่มประเทศอาเซียน เพื่อจะนำไปสู่การกำหนดยุทธศาสตร์ในการลงทุนระหว่างประเทศ โดยใช้ “กลุ่มอุตสาหกรรมสิ่งทอ” เป็นหน่วยในการวิเคราะห์ ด้วยเหตุผลที่ว่าเป็นอุตสาหกรรมที่ประเทศไทยมีความสามารถในการแข่งขันระหว่างประเทศมาเป็นเวลานาน อย่างไรก็ตาม ภายใต้สภาพแวดล้อมและโครงสร้างทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้ประเทศคู่แข่งมีต้นทุนทางด้านแรงงานที่ต่ำกว่าโดยเปรียบเทียบ ขณะเดียวกันก็มีจำนวนแรงงานที่ใช้ในการผลิตในอุตสาหกรรมมากกว่า จึงมีความเป็นไปได้ว่าอุตสาหกรรมสิ่งทออาจต้องมีการย้ายฐานการผลิตหรือไปลงทุนในประเทศเพื่อนบ้านในอนาคต
 
เนื้อหาการวิเคราะห์ในการศึกษาครั้งนี้จะแบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 เป็นการศึกษาสถานภาพปัจจุบันของสิ่งทอไทย โดยศึกษาทั้งโครงสร้างและสถานการณ์ในปัจจุบัน และส่วนที่ 2 เป็นการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการลงทุนโดยตรงในต่างประเทศขาออก (Outward FDI) และศึกษาถึงกลยุทธ์ในการออกไปลงทุนยังต่างประเทศของอุตสาหกรรมสิ่งทอ โดยนำวิธีวิเคราะห์ห่วงโซ่อุปทานระดับโลก (Global Supply Chain) เข้ามาประยุกต์ เพื่อจัดทำกลยุทธ์การออกไปลงทุนในตลาดระดับภูมิภาคหรือระดับโลก โดยกลุ่มประเทศที่จะทำการศึกษาในการสร้างเครือข่ายในการลงทุนโดยตรงในต่างประเทศขาออก (Outward FDI) จะยึดหลักเกณฑ์การนำประเทศที่เป็นคู่แข่งขันทางการค้า โดยเฉพาะจากประเทศในภูมิภาคเดียวกันอย่างกลุ่ม CLMV (กัมพูชา ลาว พม่าและเวียดนาม) ที่มีต้นทุนต่ำและยังคงได้สิทธิทางการค้าอยู่ ทั้งนี้เพื่อนำไปสู่การสร้างส่วนแบ่งในการผลิตระหว่างประเทศ และการยกระดับผลิตภัณฑ์ของอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทยเองในอนาคต
 
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
  1. ศึกษาสถานภาพ และความสามารถในการลงทุนโดยตรงระหว่างประเทศขาออกของอุตสาหกรรมสิ่งทอและโอกาสความเป็นไปได้ในการรวมกลุ่ม (Cluster) ทางธุรกิจของอุตสาหกรรมสิ่งทอในกลุ่มประเทศอาเซียน
  2. เสนอแนวนโยบายและกลยุทธ์ที่เหมาะสมในการออกไปลงทุนของอุตสาหกรรมสิ่งทอ